Bài viết này giải thích rõ về Bệnh Lậu Ở Nam Giới: Triệu Chứng, Biến Chứng Vô Sinh Và Phác Đồ Điều Trị, giúp bạn hiểu đúng nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị tại Phòng khám Nam khoa BS. Phan Thiết Tùng.

Thăm khám và xét nghiệm đúng chỉ định giúp lựa chọn hướng xử lý phù hợp.

Bệnh Lậu Ở Nam Giới: Triệu Chứng, Biến Chứng Vô Sinh Và Phác Đồ Điều Trị

Bệnh lậu ở nam giới là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục thường gặp, do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra. Bệnh có thể gây tiểu buốt, chảy dịch mủ ở niệu đạo, đau hoặc sưng tinh hoàn. Nếu không được phát hiện và điều trị phù hợp, nhiễm lậu cầu có thể dẫn đến nhiều biến chứng, trong đó có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Điều đáng lưu ý là bệnh lậu hoàn toàn có thể điều trị khỏi bằng kháng sinh phù hợp. Tuy nhiên, tình trạng lậu cầu kháng kháng sinh đang trở thành vấn đề đáng lo ngại trên toàn cầu. Vì vậy, người nghi ngờ mắc bệnh không nên tự mua thuốc điều trị mà cần được xét nghiệm và chỉ định phác đồ phù hợp.

Bệnh lậu ở nam giới là gì?

Bệnh lậu là bệnh nhiễm khuẩn lây truyền qua đường tình dục do vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây ra. Vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng tại nhiều vị trí như:

Niệu đạo.
Trực tràng.
Họng.
Một số vị trí khác tùy đường tiếp xúc.

Bệnh chủ yếu lây truyền khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng với người đang mang vi khuẩn lậu.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh lậu có thể điều trị và chữa khỏi bằng kháng sinh. Tuy nhiên, tình trạng kháng kháng sinh ngày càng gia tăng đang làm cho việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

Bệnh lậu ở nam giới lây qua đường nào?

Con đường lây truyền phổ biến nhất là quan hệ tình dục không được bảo vệ với người nhiễm bệnh.

Nam giới có thể mắc lậu thông qua:

Quan hệ tình dục qua đường âm đạo.
Quan hệ tình dục qua đường hậu môn.
Quan hệ tình dục bằng miệng.
Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết chứa vi khuẩn tại vị trí có nguy cơ.

Một người có thể mang vi khuẩn mà không nhận thấy triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, việc một người trông hoàn toàn khỏe mạnh không đồng nghĩa với việc chắc chắn không mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Triệu chứng bệnh lậu ở nam giới

Theo WHO, khi có triệu chứng, bệnh lậu có thể biểu hiện trong khoảng 1–14 ngày sau khi tiếp xúc tình dục với người nhiễm bệnh.

1. Chảy dịch hoặc mủ ở đầu dương vật

Đây là một trong những biểu hiện thường khiến nam giới đi khám.

Dịch tiết có thể có màu:

Trắng đục.
Vàng.
Vàng xanh hoặc xanh.

Lượng dịch có thể khác nhau giữa từng người và thường đi kèm cảm giác khó chịu ở đường tiểu.

2. Tiểu buốt, tiểu rát

Người bệnh có thể cảm thấy nóng rát hoặc đau khi đi tiểu do tình trạng viêm tại niệu đạo.

Triệu chứng có thể từ nhẹ đến rõ rệt và dễ bị nhầm với viêm đường tiết niệu do nguyên nhân khác.

3. Đau hoặc sưng tinh hoàn

Một số trường hợp có thể xuất hiện đau hoặc sưng vùng bìu. Đây là biểu hiện cần được thăm khám sớm vì có thể liên quan đến tình trạng viêm mào tinh hoàn hoặc các bệnh lý khác cần điều trị.

4. Triệu chứng lậu ở hậu môn

Nếu nhiễm lậu tại trực tràng, người bệnh có thể gặp:

Ngứa hoặc khó chịu vùng hậu môn.
Đau.
Tiết dịch.
Chảy máu.
Đau khi đại tiện.

Một số trường hợp nhiễm lậu trực tràng lại không có triệu chứng rõ ràng.

5. Bệnh lậu ở họng

Lậu họng có thể xảy ra sau quan hệ tình dục bằng miệng.

Nhiều trường hợp không có triệu chứng. Nếu xuất hiện biểu hiện, người bệnh có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu ở họng, dễ nhầm với viêm họng thông thường.

Bệnh lậu có thể không có triệu chứng không?

Có.

Mặc dù nam giới thường dễ xuất hiện triệu chứng niệu đạo hơn nữ giới, một số trường hợp nhiễm lậu vẫn có thể không biểu hiện rõ ràng, đặc biệt khi nhiễm tại họng hoặc trực tràng.

Người không có triệu chứng vẫn có khả năng truyền vi khuẩn cho bạn tình.

Do đó, nếu từng có quan hệ tình dục nguy cơ hoặc bạn tình được chẩn đoán mắc bệnh lậu, việc xét nghiệm vẫn cần được cân nhắc ngay cả khi cơ thể hoàn toàn bình thường.

Bệnh lậu ở nam giới có gây vô sinh không?

Có thể, nhưng mắc bệnh lậu không đồng nghĩa chắc chắn sẽ bị vô sinh.

Nguy cơ chủ yếu liên quan đến những trường hợp nhiễm trùng không được phát hiện và điều trị, khiến vi khuẩn gây ra các biến chứng tại cơ quan sinh dục.

WHO ghi nhận các biến chứng của bệnh lậu ở nam giới có thể bao gồm sưng vùng bìu, hẹp niệu đạo và vô sinh.

Một trong những biến chứng đáng quan tâm là tình trạng viêm mào tinh hoàn. Khi quá trình viêm gây tổn thương hoặc hình thành sẹo tại hệ thống dẫn tinh, khả năng vận chuyển tinh trùng có thể bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, nếu bệnh được phát hiện sớm và điều trị đúng, nguy cơ xảy ra các biến chứng nghiêm trọng có thể được giảm đáng kể.

Những biến chứng khác của bệnh lậu ở nam giới

Ngoài nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, bệnh lậu không được điều trị có thể dẫn đến nhiều vấn đề khác.

Viêm mào tinh hoàn

Người bệnh có thể xuất hiện đau, sưng một hoặc hai bên bìu. Đây là tình trạng cần được đánh giá và điều trị kịp thời.

Hẹp niệu đạo

Tình trạng viêm kéo dài có thể góp phần gây sẹo và làm hẹp đường tiểu, ảnh hưởng đến việc đi tiểu.

Nhiễm lậu cầu lan tỏa

Trong một số trường hợp hiếm gặp, vi khuẩn có thể lan vào máu và gây nhiễm trùng tại nhiều cơ quan.

Người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như sốt, tổn thương da hoặc đau và viêm khớp. Những trường hợp nghi ngờ nhiễm lậu cầu lan tỏa cần được đánh giá y tế sớm.

Xét nghiệm bệnh lậu ở nam giới như thế nào?

Các xét nghiệm khuếch đại axit nucleic, thường được gọi là NAAT, hiện được sử dụng rộng rãi để phát hiện Neisseria gonorrhoeae.

Tùy vị trí có nguy cơ, bác sĩ có thể lấy mẫu từ:

Nước tiểu.
Niệu đạo.
Họng.
Trực tràng.

Việc lựa chọn vị trí xét nghiệm rất quan trọng. Ví dụ, một người có quan hệ tình dục bằng miệng có thể cần lấy mẫu họng thay vì chỉ xét nghiệm nước tiểu.

Trong những trường hợp nghi ngờ thất bại điều trị hoặc lậu cầu kháng thuốc, bác sĩ có thể cần thực hiện nuôi cấy và xét nghiệm độ nhạy kháng sinh.

Phác đồ điều trị bệnh lậu ở nam giới

Lưu ý: Phác đồ dưới đây mang tính tham khảo theo hướng dẫn CDC và không thay thế đơn thuốc của bác sĩ. Khuyến cáo điều trị tại Việt Nam có thể được điều chỉnh theo hướng dẫn chuyên môn và tình hình kháng kháng sinh tại địa phương.

Theo hướng dẫn điều trị lậu không biến chứng của CDC, đối với nhiễm lậu ở niệu đạo hoặc trực tràng:

Người có cân nặng dưới 150 kg

Ceftriaxone 500 mg tiêm bắp một liều duy nhất.

Người có cân nặng từ 150 kg trở lên

Ceftriaxone 1 g tiêm bắp một liều duy nhất.

Nếu chưa loại trừ đồng nhiễm Chlamydia trachomatis, CDC khuyến cáo điều trị thêm:

Doxycycline 100 mg đường uống, ngày 2 lần trong 7 ngày.

Đây là phác đồ tham khảo dành cho bệnh lậu không biến chứng. Các trường hợp viêm mào tinh hoàn, nhiễm lậu cầu lan tỏa, viêm khớp, viêm màng não hoặc những biến chứng khác cần sử dụng phác đồ khác và phải được bác sĩ đánh giá cụ thể.

Người bệnh không nên tự ý thay ceftriaxone bằng một loại kháng sinh khác hoặc sử dụng lại các đơn thuốc cũ.

Tại sao không nên tự mua thuốc chữa bệnh lậu?

Vi khuẩn lậu có khả năng phát triển tình trạng kháng kháng sinh đáng lo ngại.

Việc sử dụng kháng sinh không đúng loại, không đủ liều hoặc dùng thuốc tùy tiện có thể:

Không tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn.
Làm triệu chứng giảm tạm thời nhưng nhiễm trùng vẫn tồn tại.
Góp phần thúc đẩy tình trạng kháng thuốc.
Làm chậm việc chẩn đoán và điều trị chính xác.

Đặc biệt, không nên cho rằng cứ hết chảy mủ hoặc hết tiểu buốt là bệnh đã khỏi hoàn toàn.

Điều trị bệnh lậu bao lâu thì khỏi?

Thời gian triệu chứng cải thiện có thể khác nhau tùy từng trường hợp. Việc giảm triệu chứng sau điều trị không phải là căn cứ duy nhất để xác nhận đã loại bỏ hoàn toàn nhiễm trùng.

Nếu triệu chứng không cải thiện sau điều trị hoặc tái xuất hiện, người bệnh cần quay lại cơ sở y tế để được đánh giá.

Bác sĩ có thể cần xác định:

Người bệnh có bị tái nhiễm từ bạn tình hay không.
Phác đồ có được thực hiện đúng không.
Có đồng nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục khác không.
Có khả năng lậu cầu giảm nhạy cảm hoặc kháng kháng sinh hay không.

Bạn tình có cần điều trị không?

Có. Việc quản lý và điều trị bạn tình là một phần quan trọng trong kiểm soát bệnh lậu.

Nếu chỉ một người được điều trị trong khi bạn tình vẫn mang vi khuẩn, người đã khỏi có thể nhanh chóng bị tái nhiễm khi tiếp tục quan hệ.

Bạn tình có nguy cơ nên được thông báo, đánh giá, xét nghiệm và điều trị theo hướng dẫn của cơ sở y tế.

Người bệnh cũng có thể được tư vấn xét nghiệm thêm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác dựa trên yếu tố nguy cơ.

Sau khi điều trị bệnh lậu bao lâu có thể quan hệ?

Theo hướng dẫn CDC, người được điều trị bệnh lậu nên tránh quan hệ tình dục trong ít nhất 7 ngày sau khi hoàn thành điều trị, đồng thời cần đảm bảo bạn tình đã được điều trị và các triệu chứng đã hết.

Nếu quan hệ trở lại quá sớm hoặc bạn tình chưa được điều trị, nguy cơ tái nhiễm vẫn có thể xảy ra.

Bệnh lậu đã chữa khỏi có bị lại không?

Có.

Điều trị khỏi một lần không tạo ra khả năng miễn dịch lâu dài đối với bệnh lậu.

Một người có thể tái nhiễm nếu tiếp tục quan hệ với người đang mang vi khuẩn.

Do đó, sau điều trị cần chú ý:

Đảm bảo bạn tình được đánh giá và điều trị.
Sử dụng bao cao su đúng cách.
Không quan hệ trở lại quá sớm.
Thực hiện xét nghiệm lại theo hướng dẫn của bác sĩ.

Khi nào nam giới nên đi khám ngay?

Nam giới nên chủ động đến cơ sở y tế nếu xuất hiện:

Chảy mủ hoặc dịch bất thường từ dương vật.
Tiểu buốt hoặc nóng rát rõ rệt.
Đau hoặc sưng tinh hoàn.
Đau vùng bìu tăng nhanh.
Sốt kèm đau khớp hoặc tổn thương da.
Bạn tình được chẩn đoán mắc bệnh lậu.
Triệu chứng vẫn kéo dài sau khi đã điều trị.

Đặc biệt, đau tinh hoàn dữ dội xuất hiện đột ngột là tình trạng cần được đánh giá cấp cứu để loại trừ xoắn tinh hoàn và các nguyên nhân nguy hiểm khác.

Cách phòng ngừa bệnh lậu ở nam giới

Để giảm nguy cơ mắc và lây truyền bệnh lậu, nam giới nên sử dụng bao cao su đúng cách và nhất quán khi quan hệ tình dục, đồng thời chủ động xét nghiệm khi có yếu tố nguy cơ.

Nếu được chẩn đoán mắc bệnh, cần tuân thủ đầy đủ phác đồ và thông báo cho bạn tình để họ được kiểm tra, điều trị phù hợp.

Không nên tự sử dụng kháng sinh để “phòng bệnh” sau mỗi lần quan hệ nguy cơ vì việc dùng thuốc không đúng chỉ định có thể góp phần làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh.

Câu hỏi thường gặp về bệnh lậu ở nam giới

Bệnh lậu có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Có. Bệnh lậu do vi khuẩn gây ra và có thể chữa khỏi bằng kháng sinh phù hợp. Tuy nhiên, kháng kháng sinh đang là vấn đề ngày càng đáng quan tâm nên cần điều trị đúng phác đồ.

Bị lậu một lần có bị vô sinh không?

Không nhất thiết. Nguy cơ vô sinh liên quan nhiều hơn đến tình trạng nhiễm trùng kéo dài hoặc xuất hiện biến chứng ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản. Điều trị sớm giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.

Hết chảy mủ có nghĩa là khỏi bệnh không?

Không thể khẳng định chỉ dựa vào triệu chứng. Vi khuẩn có thể vẫn tồn tại hoặc người bệnh có thể đồng nhiễm tác nhân khác. Cần tuân thủ hướng dẫn theo dõi của bác sĩ.

Có thể tự uống kháng sinh chữa lậu tại nhà không?

Không nên. Việc lựa chọn thuốc và liều dùng không phù hợp có thể dẫn đến thất bại điều trị và góp phần làm tăng tình trạng kháng thuốc.

Bệnh lậu có tái phát không?

Người đã điều trị khỏi vẫn có thể mắc lại nếu tiếp xúc với nguồn lây mới hoặc bạn tình chưa được điều trị.

Kết luận

Bệnh lậu ở nam giới có thể chữa khỏi nếu được phát hiện và điều trị đúng, nhưng không nên vì vậy mà chủ quan. Nếu để nhiễm trùng kéo dài, bệnh có thể gây viêm mào tinh hoàn, hẹp niệu đạo và trong một số trường hợp ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Khi xuất hiện tình trạng tiểu buốt, chảy dịch mủ ở đầu dương vật, đau hoặc sưng tinh hoàn sau một lần quan hệ có nguy cơ, nam giới nên chủ động xét nghiệm thay vì tự mua kháng sinh điều trị.

Điều trị đúng người bệnh nhưng bỏ sót bạn tình cũng làm tăng nguy cơ tái nhiễm. Vì vậy, kiểm soát bệnh lậu hiệu quả cần kết hợp chẩn đoán chính xác, điều trị đúng phác đồ, quản lý bạn tình và quan hệ tình dục an toàn.